آیا خوراک تخمیری میتواند جایگزین بخشی از کنسانتره شود؟
در سالهای اخیر با افزایش قیمت نهادههایی مانند کنجاله سویا، ذرت و سایر منابع پروتئینی، بسیاری از دامداران به دنبال راهکارهایی برای کاهش هزینه خوراک بدون کاهش تولید هستند. یکی از روشهایی که توجه زیادی را به خود جلب کرده، استفاده از خوراک کامل تخمیری (FTMR) است.
خوراک کامل تخمیری چیست؟
خوراک کامل تخمیری، مخلوطی از علوفه، غلات، مواد فیبردار و مقداری مواد قندی است که تحت شرایط کنترلشده توسط باکتریهای مفید تخمیر میشود. هدف از این فرآیند، افزایش خوشخوراکی، بهبود هضم و کاهش ضایعات خوراک است.
در یک فرمول مناسب میتوان از مواردی مانند:
– جو
– ذرت
– سبوس گندم
– یونجه
– کاه
– سیلاژ ذرت
– باگاس یا کاه شالی یا زائدات موز ویا سرشاخه نخل
– آبپنیر
– مقدار محدودی ملاس
استفاده کرد.
آیا تخمیر باعث افزایش پروتئین خوراک میشود؟
پاسخ کوتاه این است که تا حدی بله، اما نه به اندازهای که بتوان منابع اصلی پروتئین را حذف کرد.
در فرآیند تخمیر، مخمرها و باکتریها مقداری از قندهای موجود را مصرف کرده و بخشی از آن را به بیومس میکروبی تبدیل میکنند. این بیومس حاوی پروتئین است و ارزش تغذیهای خوراک را تا حدودی افزایش میدهد، اما افزایش پروتئین معمولاً محدود است و جایگزین کامل کنجاله سویا یا سایر منابع پروتئینی نخواهد بود.
نقش آبپنیر
آبپنیر یک منبع مناسب از لاکتوز و مواد معدنی است و میتواند:
– خوشخوراکی خوراک را افزایش دهد.
– به رشد باکتریهای مفید کمک کند.
– کیفیت تخمیر را بهبود دهد.
البته نباید تصور کرد که آبپنیر به تنهایی پروتئین جیره را به مقدار زیادی افزایش میدهد؛ اثر اصلی آن بهبود فرآیند تخمیر و استفاده بهتر از مواد مغذی است.
آیا استفاده از پودر گوشت طیور مناسب است؟
اگر پودر گوشت دارای کیفیت مناسب، بوی طبیعی و شاخص فساد (TVN) پایین باشد، استفاده از مقادیر محدود آن میتواند کیفیت پروتئین جیره را بهبود دهد.
برای میشهای آبستن، مصرف حدود ۲۰ تا ۳۰ گرم در روز معمولاً کافی است و بهتر است با کنسانتره مخلوط شود.
تغذیه میش در ۱۰ روز آخر آبستنی
این دوره یکی از حساسترین مراحل پرورش گوسفند است.
در این زمان:
– از مصرف اوره باید خودداری شود.
– افزایش ناگهانی کنسانتره توصیه نمیشود.
– کیفیت انرژی اهمیت بیشتری از افزایش شدید مقدار خوراک دارد.
– بستر خشک، آب کافی و جلوگیری از استرس سرمایی بسیار مهم هستند.
موفقیت این روش به انتخاب مواد اولیه مناسب، کنترل صحیح فرآیند تخمیر و تنظیم جیره بر اساس مرحله تولید دام بستگی دارد.
در نهایت، هیچ فرمول ثابتی برای همه دامداریها و در همه جای کشوروجود ندارد و هر واحد پرورش باید با توجه به قیمت نهادهها، کیفیت مواد اولیه و شرایط مدیریتی خود وقابلیت دسترسی به نوع خوراک ها ، انواع زائدات و…. بهترین ترکیب را انتخاب کند.
